FORUM CB-POMORZE.pl :: Historia CB-RADIA

Darson

Historia CB-RADIA

CB radio (ang. Citizen-Band – pasmo obywatelskie) – pasmo radiowe i urządzenia łączności (radiotelefony, anteny i osprzęt) pracujące w zakresie 27 MHz (11 metrów). Połączenia o zasięgu kilkudziesięciu kilometrów, a także możliwe łączności przez odbicie fali od jonosfery na kilka tysięcy kilometrów (łączność DX).

Historia

W odróżnieniu od krótkofalarstwa użytkownikiem CB-radio może być każdy bez konieczności posiadania licencji krótkofalarskiej (nadawczej). Historia CB Radia sięga lat 40. XX wieku, kiedy to w USA w łączności dla potrzeb obywatelskich zaczęto eksperymentować w paśmie 460-470 MHz oraz 250 MHz, a później w paśmie 27 MHz, które jest używane do dnia dzisiejszego. Twórcą CB Radia jest Al Gross, który w 1939 roku stworzył Walkie-Talkie, a w 1943 pierwsze CB Radio. W 1958 roku FCC przeznaczyła na ten cel pierwsze 23 kanały w paśmie 27 MHz.

W połowie lat sześćdziesiątych CB Radio trafiło do Europy. W Polsce zaczęło być popularne dopiero w latach 90. XX wieku, choć wcześniej zaczęto produkować jednokanałowe ręczne radiotelefony. Na początku do użytku dopuszczonych było tylko 28 kanałów. Użytkownicy zaczęli używać ostatniego kanału jako kanału wywoławczego. Po rozszerzeniu pasma do 40 kanałów przeznaczenie "28" nie zmieniło się.

W Polsce, do lipca 2004 roku, aby móc nadawać w paśmie CB Radio należało oprócz zakupu radiotelefonu uzyskać pozwolenie w PIR, potem w PAR, potem w URT, jeszcze później w URTiP, a obecnie w UKE. Obecnie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2007 roku (Dz. U. z 2007 r. Nr 138, poz. 972), nadawanie na terenie Polski w zakresie częstotliwości 26,960-27,410 MHz nie wymaga już uzyskania pozwolenia. Nie ma także obowiązku, w wypadku kontroli drogowej, okazywania świadectwa homologacji CB Radia lub deklaracji zgodności CB Radia z normą ETSI EN 300 135; ETSI EN 300 433.

Modulacja i moc nadawania
Do nadawania w paśmie CB w Polsce używa się radiotelefonu pracującego z modulacją AM lub FM nadającego z mocą do 4 W, a z modulacją SSB do 12 W PEP.

Częstotliwości
W Polsce do łączności w paśmie CB zostały przeznaczone częstotliwości od 26,960 MHz do 27,410 MHz (wg. Dz. U. z 2007 r. Nr 138, poz. 972)]. Jest to tzw. podstawowa czterdziestka, czyli 40 kanałów oddalonych od siebie co 10 kHz.

Pomiędzy niektórymi kanałami istnieje odstęp 20 kHz, takie puste miejsca nazywane są "dziurami" i zwykle oznacza się je numerem poprzedzającego kanału razem z literką A. Kanały te to 3A, 7A, 11A, 15A oraz 19A. Ich istnienie wynika z zaszłości historyczno-technicznych, gdyż wczesne układy syntez częstotliwości stosowanych w CB-radiach swoją konstrukcją wymuszały pozostawienie nieużywanych częstotliwości.

W tym podstawowym paśmie istnieje kilka kanałów przeznaczonych dla specjalnych zastosowań. Kanał o numerze 9 służy do wzywania pomocy i nazywany jest kanałem ratunkowym. Kanał o numerze 14 zwyczajowo bywa określany mianem śmietnika, gdyż większość prostych urządzeń zdalnego sterowania zabawek oraz radiotelefonów dostępnych w sklepach zabawkowych i na targowiskach pracuje właśnie na tym kanale. Kanał o numerze 19 służy do komunikacji między pojazdami i jest nazwany kanałem drogowym. W większości miast, jest grupa osób, które pomagają w pokonaniu trudności związanych z pokonaniem nieznajomości ulic i lokalizacji różnych miejsc docelowych.

Na dużym obszarze Polski jako kanał wywoławczy, czyli kanał, na którym wywołuje się rozmówcę, a potem zmienia się częstotliwość w celu prowadzenia rozmowy, jest kanał 28 (aktualnie martwy, wyjątek stanowi Szczecin) - na niektórych obszarach kraju bywa także używany w tym celu kanał 15. Przyjęło się też, że kanał o numerze 2 wykorzystuje się do wzywania taksówek i łączności między nimi.

Ze względów technicznych w Polsce, częstotliwości kanałów przesunięte są o 5 kHz w dół, czyli w tak zwane "zera". Jest to spowodowane używaniem w dawnych jednokanałowych radiotelefonach (Tukan, Echo) rezonatorów kwarcowych o częstotliwościach zakończonych zerem. "Zera" i "piątki" zostały rozmieszczone w krajach Europy w taki sposób, aby po odbiciu sygnału od jonosfery wzajemnie nie przeszkadzać sobie w łącznościach. Między innymi dlatego na terenie RP mamy "zera". Zjawisko odbicia sygnału od jonosfery można zaobserwować u nas słuchając rozmów z Portugalii, Włoch czy Rosji.

Na świecie stosuje się, oprócz podstawowej "czterdziestki", dodatkowe częstotliwości od 25,610 MHz aż do 28,750 MHz (częstotliwości powyżej 28,000 MHz są międzynarodowo przyznane krótkofalowcom i nie mogą być używane przez inne służby). Okalają one niejako podstawowe czterdzieści kanałów i w Polsce ich używanie jest nielegalne. Mimo to używa się ich przede wszystkim do dalekich łączności DX, głównie z modulacją SSB.

Pasma częstotliwości CB Radio:

A – 26,060 do 26,500 MHz
B – 26,510 do 26,950 MHz
C – 26,960 do 27,400 MHz – ten zakres częstotliwości, jest dopuszczony do użytkowania w Polsce.
D – 27,410 do 27,850 MHz
E – 27,860 do 27,990 MHz

Przepisy
Urządzenia CB można używać bez pozwolenia/zezwolenia – wystarczy że spełniają niezbędne wymagania i jest to odpowiednio potwierdzone.

Od pewnego czasu jest wprowadzony zakaz wprowadzania do obrotu urządzeń Uniden 510, Uniden 520 i Midland-Alan 1001Z. Zakaz został wprowadzony przez Urząd Komunikacji Elektronicznej, na skutek niespełniania przez te urządzenia wymaganych norm technicznych.

Organizacje CB Radio
Na świecie istnieje wiele grup i organizacji zgromadzonych wokół CB Radio. W Polsce popularnymi stowarzyszeniami jest PL-CB, Lima Oscar, WAUR. Istnieje też wiele grup zrzeszających amatorów dalekich łączności DX. Popularne kluby to polski ECHO-ECHO – pierwszy klub w Polsce, Sugar Mike, Zulu Tango, Black Dragon i zagraniczny Alfa Tango oraz Sugar Delta. Przy wywoływaniu stacji używa się głównie pseudonimu lub znaku przyznanego przez organizację zrzeszającą albo urząd.